محمد حسن خان اعتماد السلطنه
2286
مرآة البلدان ( فارسى )
مزارع آرتيمان است واقع تقريبا دويست جريب اراضى و چهل و هشت جريب باغ دارد . بالاى ميان رودان كه كنار جادهء سركان است امامزادهاى است موسوم به امامزاده عبد الله و مشهور به امامزاده بينوا . وجه تسميهء آن به بينوا اينكه سابق مرقد و گنبدى نداشته درويشى مجرد معروف به بينوا بر خود حتم نموده كه بنائى در آنجا بگذارد . قريب هزار تومان به مرور از اهل ولايت پول گرفته به مصرف بناى آن رسانيد و خود نيز مثل عملهجات بلكه بيشتر كار مىكرد . انصافا خيلى زحمت كشيده تا اين بنا را تمام كرد . زياده از بيست سال نيست كه درويش بينوا فوت شده و در يكى از زواياى همين امامزاده مدفون است . اين امامزاده باغچهاى دارد و چون جائى باصفا و معتدل الهوا است در بهار و تابستان دراويش خيلى به اين محل مىآيند و هرقدر ميل دارند اقامت مىنمايند . به قدر دويست قدم كه از امامزاده بالاى كوه مىروند چشمهاى است كه قليل آبى دارد . اصطخرى در زير چشمه ساختهاند بعد از پرشدن آب آن را رها كرده ثلثى از آن باغچه را مشروب مىنمايد . سمت ديگر جوزر به رود سركان است كه رودخانه از ميان اين اراضى مىگذرد . جوزق : صاحب معجم البلدان گويد جوزق اولا قصبهاى است در حوالى نيشابور ثانيا قصبهاى است نزديك هرات . جوزقان : نيز صاحب معجم البلدان گويد جوزقان اولا قصبهء خاك همدان است ثانى اسم كوهى است در حلوان كه مسكن اكراد است . جوزقان : قريهاى است قديمى از باخرز من محال خراسان هوايش معتدل مىباشد از آب قنات مشروب مىشود . جوزك : از قراى جديدهء بجنورد . آبش از چشمه ، زراعتش ديم ، هوايش ييلاق پانزده خانوار سكنه دارد . جوزم : از قراى شهر بابك است .